Pravedna raspodjela prirodnih resursa sadašnjim i budućim generacijama jedan je od temeljnih ciljeva održivog razvoja. Sve veći ekonomski napredak u mnogim zemljama zahtijeva da pametno postupamo sa resursima. Kako bi sačuvali prirodne resurse, sve više koristimo nus-produkte i otpadne materijale drugih industrija. Zamjenski materijali se koriste ili kao sirovine ili kao zamjena za fosilna goriva u procesu pečenja.
Alternativne sirovine
Alternativne sirovine koristimo kao dodatak prilikom mljevenja cementa, a u cilju očuvanja prirodnih sirovinskih resursa i smanjenja udjela klinkera u krajnjem proizvodu cementu. Korištenjem alternativnih sirovina smanjujemo korištenje neobnovljivih izvora krečnjaka. U Tvornici cementa Kakanj trenutno kao alternativne sirovine koristimo nus-produkte Termoelektrane Kakanj, leteći pepeo i šljaku, i nus-produkt zeničke željezare, granuliranu visokopećnu trosku. Ovi materijali bi se inače morali skladištiti na zelenim površinama
Elektrofilterski pepeo, nus proizvod termoelektrana na ugalj, dodatak je posebnih osobina. Njegova široka upotreba posljedica je njegove finoće, njegovog hemijskog i mineralnog sadržaja koji je sličan sadržaju sirovina, kao i njegove pucolanske osobine, t.j. osbine da u prisustvu vlage veže kalcijum hidroksid.
Granulirana šljaka iz visoke peći, nus produkt visoke peći za željezo, mineralni je dodatak koji posjeduje hidrauličku aktivnost i hemijski sadržaj sličan sadržaju portland klinkera.
Tokom dugogodišnjeg proučavanja, cementi sa mineralnim dodacima su pokazali pozitivne osobine i postigli ugled i poštovanje kod kupaca. Oni nude mnogo više prednosti od čistog portland cementa, kao na primjer: duže vrijeme vezivanja, dobra obradivost betona, niska hidratacijska toplota čime se smanjuje rizik od stresova i termalnih pukotina posebno na masivnim konstrukcijama, veliko povećanje čvrstoće tokom dužeg peioda, velika čvrstoća betona, kao i povećana otpornost na napade korozije.
Zbog svojih osobina, miješani cementi su našli široku primjenu u hidrauličkim vezivima u proizvodnji gotovog betona, elemenata za cestovne i mostovne konstrukcije, brana, tunela i drugih masivnih betonskih konstrukcija, betona za hemijski agresivno okruženje kao i u ekološkoj gradnji (zaštita od buke, filter pregrade). Proizvodnja cementa sa mineralnim dodacima ima pozitivan uticaj na okoliš: čuvaju se prirodne sirovine, smanjuje upotreba energije, i smanjuju emsije, posebno emisije CO2.
Kružni tok - Reciklaža svježeg betona
Sve TBG BH betonare opremljene su specijalnim stanicama za reciklažu čime se omogućava ponovno korištenje otpadne vode i čestica pijeska i šljunka u kružnom toku. Prilikom ispiranja kamiona, otpadna voda sa preostalim česticama, se vraća u sistem za reciklažu. Tu se voda koja sadrži fine čestice (<0,25 mm) odvaja od veće frakcije. Veća frakcija se taloži i ponovo koristi kao agregat. Reciklirana voda se koristi za čišćenje kamiona, a potom se može koristiti u procesu proizvodnje betona, sve kako bi se smanjila upotreba svježe vode. Ekološke - isto kao i ekonomske - prednosti recikliranja betona leže u smanjenju eksploatacije prirodnih resursa, smanjenju potrošnje vode i potrebe za odlagalištima.
Alternativna goriva
Alternativna goriva se u svijetu koriste već više decenija. Primarni ciljevi upotrebe alternatvinih goriva su:
- sačuvati neobnovljive izvore goriva
- smanjiti CO2 emisije uzrokovane sagorijevanjem fosilnih goriva, a koje su jedan od glavnih uzročnika globalnog zagrijavanja
- riještiti problem odlaganja otpada.
Cementne peći su optimalan način upotrebe alternativnih goriva. Ekstremno visoka temperatura u peći osigurava kompletno sagorijevanje otpada i uništava organske sastojke. Čak i čelična žica iz guma sjedinjuje se u novi cementni klinker. Ne stvara se novi otpad.
Skoro sve vrste otpada pripremljene na pravi način koriste se kao alternativna goriva u cementnoj industriji. Najčešće i najduže korišteno alternativno gorivo su stare gume.
Tvornica cementa Kakanj je u okviru zahtjeva za izdavanje okolinske dozvole zatražila i dozvolu za upotrebu starih guma kao alternativnog goriva, ali još uvijek čeka izdavanje dozvole od nadležnog ministarstva. Više o okolinskoj dozvoli.